Czym różni się lęk od nerwowości?

Nerwowość jest zrozumiałą reakcją na konkretną sytuację i mija wraz z nią. O lęku mówimy, gdy jest nadmierny, trwa tygodniami lub pojawia się bez wyraźnego powodu i przeszkadza w codziennym życiu.

Co zrobić podczas ataku paniki?

Usiądź lub oprzyj się w bezpiecznym miejscu i oddychaj powoli: krótki wdech nosem i dłuższy wydech ustami. Przypomnij sobie, że atak minie, zwykle w ciągu kilkunastu minut. Przy bólu w klatce piersiowej lub duszności, których nie rozpoznajesz, wezwij pomoc.

Czy stany lękowe mijają same?

Łagodny lęk związany z trudną sytuacją często mija, gdy sytuacja się kończy. Zaburzenia lękowe zwykle same nie ustępują i bez leczenia mogą się utrwalać. Wiele osób odczuwa po leczeniu wyraźną poprawę.

Czy trzeba brać leki na lęk?

Nie zawsze. Podstawą leczenia jest zwykle psychoterapia. O ewentualnych lekach decyduje lekarz po rozmowie z Tobą, biorąc pod uwagę nasilenie objawów i inne choroby.

Czy teleporada pomoże przy lęku?

Teleporada to dobry początek: lekarz oceni objawy, wykluczy możliwe przyczyny w ciele i zaplanuje leczenie. Psychoterapia odbywa się osobno, u psychologa lub psychoterapeuty. W kryzysie nie czekaj na wizytę, zadzwoń pod 116 123 lub 112.

Stany lękowe

W skrócie

Lęk to naturalna reakcja na zagrożenie, ale bywa, że pojawia się bez wyraźnego powodu i utrudnia codzienne życie. Stany lękowe są częste i da się je leczyć. Im wcześniej poprosisz o pomoc, tym łatwiej je opanować.

Poradzisz sobie w domu

Jeśli lęk jest umiarkowany i pojawił się niedawno, spróbuj najpierw prostych sposobów. Obserwuj się przez 2–4 tygodnie i zapisuj, kiedy lęk narasta i co go poprzedza.

Oddychaj wolno: wdech przez nos, dłuższy wydech przez usta. Kilka minut spokojnego oddechu uspokaja ciało.
Ruszaj się regularnie. Spacer lub inny umiarkowany wysiłek zmniejsza napięcie.
Dbaj o sen o stałych porach. Brak snu nasila lęk.
Ogranicz kawę, napoje energetyczne, alkohol i nikotynę. Mogą wywołać kołatanie serca i niepokój, które łatwo pomylić z lękiem.
Zamiast unikać sytuacji, które budzą lęk, wchodź w nie małymi krokami. Unikanie przynosi ulgę na krótko, ale na dłużej wzmacnia lęk.
Porozmawiaj z kimś zaufanym. Samo nazwanie obaw często odciąża.
Zapisuj niepokojące myśli i sprawdzaj, co z nich się sprawdziło, a co nie.
Techniki relaksacji, takie jak stopniowe rozluźnianie mięśni, uważność czy joga, pomagają części osób.

Wystarczy lekarz online

Umów teleporadę, gdy:

lęk trwa dłużej niż kilka tygodni albo wraca coraz częściej,
utrudnia pracę, naukę, kontakty z ludźmi lub wychodzenie z domu,
masz ataki paniki: nagłe, silne uczucie strachu z kołataniem serca, dusznością i drżeniem,
lękowi towarzyszą smutek, utrata zainteresowań, kłopoty ze snem lub używanie alkoholu albo leków, żeby się uspokoić,
rozmowa z kimś bliskim nie wystarcza, a stan się pogarsza,
martwisz się o swoje zdrowie mimo prawidłowych badań.

Teleporada to rozmowa z lekarzem, który oceni Twoje objawy, zapyta o samopoczucie, życie codzienne i przyjmowane leki. Sprawdzi też, czy objawów nie wywołuje choroba ciała, na przykład tarczycy, i w razie potrzeby zleci badania. Lekarz omówi możliwości leczenia: psychoterapię, która jest podstawową metodą, oraz w uzasadnionych przypadkach leczenie lekami. [DO WERYFIKACJI] Dalsze leczenie lekarz zaplanuje indywidualnie, a w razie potrzeby skieruje Cię do psychiatry lub psychologa. Nie każda teleporada kończy się receptą.

Nie czekaj: SOR lub 112

Natychmiast szukaj pomocy, jeśli:

myślisz o odebraniu sobie życia, planujesz to albo chcesz zrobić sobie krzywdę,
masz poczucie, że nie dasz rady dłużej i nie widzisz wyjścia,
masz silny ból w klatce piersiowej, duszność lub omdlenie, bo objawy ciała trzeba wykluczyć,
słyszysz głosy, widzisz rzeczy, których nie ma, lub tracisz kontakt z rzeczywistością,
jesteś pod wpływem alkoholu lub leków i czujesz, że możesz sobie zaszkodzić.

Jeśli czujesz kryzys, zadzwoń na bezpłatny telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym 116 123. Dzieci i młodzież mogą dzwonić pod numer 116 111.

Dzwoń pod 112 lub jedź na SOR.

Umów teleporadę

Więcej o tej dolegliwości

Czym są stany lękowe

Każdy czasem się boi, na przykład przed egzaminem czy rozmową o pracę. Taki lęk jest przydatny, bo mobilizuje. O zaburzeniach lękowych mówimy, gdy lęk jest nieproporcjonalnie silny do sytuacji, trwa długo albo pojawia się bez powodu i zaczyna ograniczać życie.

Lęk daje objawy w głowie i w ciele. W głowie to martwienie się, napięcie, wrażenie, że zdarzy się coś złego, trudności z koncentracją. W ciele to kołatanie serca, szybki oddech, drżenie rąk, pocenie się, napięcie mięśni, bóle brzucha czy zawroty głowy. Atak paniki trwa zwykle kilkanaście minut i bywa tak silny, że można go pomylić z zawałem serca.

Występuje kilka rodzajów zaburzeń lękowych: uogólnione, z napadami paniki, fobia społeczna, fobie swoiste. Różnią się tym, czego dotyczy lęk i jak się objawia.

Przyczyny

Zwykle nakłada się kilka czynników.

Skłonności wrodzone. Lęk częściej występuje w rodzinach, w których ktoś go miał.
Przeżycia. Przewlekły stres, trudne wydarzenia, utrata bliskiej osoby, przemoc lub przeciążenie pracą.
Choroby ciała. Nadczynność tarczycy, choroby serca i płuc czy zaburzenia hormonalne mogą dawać objawy podobne do lęku.
Substancje. Kofeina, alkohol, nikotyna, narkotyki, a także odstawienie niektórych substancji lub leków.
Inne zaburzenia psychiczne. Lęk często towarzyszy depresji.

Warto pamiętać, że lęk nie jest oznaką słabości charakteru ani wymysłem. To stan, który ma swoje mechanizmy i można go leczyć.

Jak lekarz stawia diagnozę

Lekarz rozpoznaje zaburzenia lękowe na podstawie rozmowy. Pyta, jakie objawy masz, od kiedy, jak często i w jakich sytuacjach, jak wpływają na Twoje życie, jak śpisz i czy używasz alkoholu lub innych substancji. Czasem stosuje krótkie kwestionariusze, które pomagają ocenić nasilenie lęku.

Aby wykluczyć przyczyny w ciele, lekarz może zlecić badania krwi, w tym ocenę tarczycy, oraz badanie serca. Jeśli objawy wskazują na zaburzenia lękowe, zaplanuje leczenie. Najczęściej obejmuje psychoterapię, w razie potrzeby leki i wskazówki do samodzielnej pracy. Poprawa zwykle następuje stopniowo, w ciągu tygodni.

Najczęstsze pytania

Czym różni się lęk od nerwowości?: Nerwowość jest zrozumiałą reakcją na konkretną sytuację i mija wraz z nią. O lęku mówimy, gdy jest nadmierny, trwa tygodniami lub pojawia się bez wyraźnego powodu i przeszkadza w codziennym życiu.
Co zrobić podczas ataku paniki?: Usiądź lub oprzyj się w bezpiecznym miejscu i oddychaj powoli: krótki wdech nosem i dłuższy wydech ustami. Przypomnij sobie, że atak minie, zwykle w ciągu kilkunastu minut. Przy bólu w klatce piersiowej lub duszności, których nie rozpoznajesz, wezwij pomoc.
Czy stany lękowe mijają same?: Łagodny lęk związany z trudną sytuacją często mija, gdy sytuacja się kończy. Zaburzenia lękowe zwykle same nie ustępują i bez leczenia mogą się utrwalać. Wiele osób odczuwa po leczeniu wyraźną poprawę.
Czy trzeba brać leki na lęk?: Nie zawsze. Podstawą leczenia jest zwykle psychoterapia. O ewentualnych lekach decyduje lekarz po rozmowie z Tobą, biorąc pod uwagę nasilenie objawów i inne choroby.
Czy teleporada pomoże przy lęku?: Teleporada to dobry początek: lekarz oceni objawy, wykluczy możliwe przyczyny w ciele i zaplanuje leczenie. Psychoterapia odbywa się osobno, u psychologa lub psychoterapeuty. W kryzysie nie czekaj na wizytę, zadzwoń pod 116 123 lub 112.

Źródła

Zobacz też

BezsennośćBezsenność to kłopot z zaśnięciem, z utrzymaniem snu albo zbyt wczesne budzenie się, które odbija się na samopoczuciu w ciągu dnia. Pojedyncze złe noce zdarzają się każdemu i zwykle mijają same. Gdy problem trwa dłużej, warto go zbadać i leczyć.

Poradnik nie zastępuje wizyty u lekarza. W nagłym przypadku dzwoń pod 112.